Zeven Steegjes
Lange Rozendaal, Kockstraat, Brouwerstraat, Boogstraat, Moutstraat, Suikerstraat en Fockstraat, Utrecht
Vanaf 1842 liet het Rooms-Katholiek Parochiaal Armbestuur meer dan honderd arbeiderswoningen bouwen achter brouwerij De Boog aan de Oudegracht. Eerder al was het Armbestuur door een legaat eigenaar geworden van de bierbrouwerij. Architecten van de woningen waren de Utrechters Lambertus Tollenaar en zijn zoon Anthonius. Het waren kleine huisjes zonder sanitair, maar een hele vooruitgang vergeleken met krotten. Veel bewoners van de zeven straatjes werkten zelf in de brouwerij of in de sigarenfabriek en suikerraffinaderij die ook aan de Oudegracht waren gevestigd. De straatnamen Moutstraat en Suikerstraat herinneren hier nog aan.
Rand van de afgrond
Tot 1952 zwaaide het rooms-katholieke Armbestuur de scepter over de Zeven Steegjes. De gemeente Utrecht kocht toen het complex en maakte sloopplannen omdat de huisjes niet meer aan de eisen voldeden. Voorlopig bleven ze nog behouden en kregen eigen wc’s. Toen de huisjes veertig jaar later opnieuw in slechte staat waren, kwam sloop weer aan de orde. Een krant schreef in 1991: ‘Zeven Steegjes op rand van afgrond. Behoud verwaarloosde woningen te duur voor armlastig Utrecht’. Na veel protest van bewoners en andere Utrechters werd er toch een renovatieplan gemaakt.
Behoud en renovatie
Stadsherstel Utrecht kocht het complex in 1994 en voerde een grote restauratie uit. De 126 woningen kregen daarbij een douche en inbouwkeuken. Wel werden 31 huisjes aan het Lange Rozendaal afgebroken en herbouwd. Meer dan de helft van de oorspronkelijke bewoners van de Zeven Steegjes keerde na de renovatie terug. De straatjes hebben nog het karakter van een volksbuurt, al staat dat onder druk door stijgende huren en de komst van studenten. 65 procent van de woningen is sociale huur, de rest middenhuur. Stadsherstel is ook eigenaar van buurthuis De Sjuut aan de Moutstraat.
Auteur: Arjan den Boer
Klik op de foto voor een vergroting.
- Foto links: De was hangt uit in de Kockstraat, 1950 (G.J. Lauwers, Het Utrechts Archief).
- Foto rechts: Spandoek in de Brouwerstraat tegen de sloop- en renovatieplannen, 1991 (N. van Dongen, Het Utrechts Archief).
