Gasthuis Leeuwenbergh
Servaasbolwerk 1a, Utrecht
Leeuwenbergh lijkt op een kerk, maar was oorspronkelijk een gasthuis voor de opvang van zieken. Het gebouw met twee evenwijdige puntdaken heeft gotische ramen en leeuwenbeeldjes op de hoeken. Het werd in 1567 gebouwd met de nalatenschap van Agnes van Leeuwenbergh, vandaar de naam. Het was bedoeld als ‘pesthuis’ voor lijders aan de builenpest, maar buiten de periodes met epidemieën had het gasthuis een algemene functie. Binnen waren vier ziekenzalen, in de lengte gescheiden door een rij pijlers.
Wisselende functie
Door de eeuwen heen is het gebouw voor verschillende doelen gebruikt en vaak verbouwd. In het Rampjaar 1672 was het een militair hospitaal, eind 18e eeuw diende het als een kazerne. In 1845 werd Leeuwenbergh verbouwd tot een scheikundig laboratorium voor de universiteit. In die periode zijn bij een restauratie meer gotische ramen toegevoegd. Vanaf 1930 verhuurde de gemeente het gebouw aan de Vrijzinnige Hervormden en de Nederlandse Protestanten Bond. Bij de verbouwing tot kerk werden glas-in-loodramen geplaatst en een orgel.
Concerten
In 2004 kwam het gebouw in handen van de Stichting Vrienden van Leeuwenbergh, die het in 2007 heeft laten restaureren. De stichting organiseerde er concerten en lezingen. Daarna diende Leeuwenbergh als een tijdelijke locatie voor Muziekcentrum Vredenburg, tot de ingebruikname van TivoliVredenburg in 2014. Vervolgens werd Stadsherstel Utrecht de nieuwe eigenaar. In 2020 opende ConcertLab er een podium en videostudio voor akoestische muziek, zoals kamermuziek.
Auteur: Arjan den Boer
-> onderzoek Marietje van Winter 2007
Klik op de foto voor een vergroting.
- Foto links: Het uiterlijk van Gasthuis Leeuwenbergh rond 1600 (Het Utrechts Archief)
- Foto rechts: Interieur als kerkgebouw, circa 1980 (Het Utrechts Archief)
